Groene stroom is oplichting. Deze kop stond vorige week dinsdag levensgroot in de Telegraaf. Want, zo schrijft de Telegraaf, de circa 2,5 miljoen Nederlandse gezinnen die in hun huis milieuvriendelijke groene stroom gebruiken, worden al jaren in de maling genomen. De certificaten voor groene stroom zouden onderdeel zijn van een nepsysteem. Er zou geen kuub groene stroom extra worden geproduceerd, en dat weten de energiebedrijven ook.

Paniek alom. En voor veel mensen een vrijbrief om geen moeite te hoeven doen door over te stappen op groene stroom. Een greep uit reacties op diverse fora van mensen die zich verlost voelen van de verantwoordelijkheid zelf actie te ondernemen tegen klimaatverandering:

• zucht weer genaait door de overheid
• Ben BLIJ dat ik aan deze ONZIN nooit mee gedaan heb. Oplichters zijn het en 1/4 van de Nederlanders trapt er WEER in.
• Die hele milieu-lobby is er, omdat er grof aan verdiend wordt. En het gepeupel volgt als makke schaapjes.
• Het is net als met scharreleieren, je weet dat er meer verkocht dan gelegd worden. En toch koop je scharreleieren. Voor je eigen gemoedsrust en zo is het met groene stroom ook.
• Blij zonder groene stroom, nog steeds niet overgestapt. Altijd al het gevoel gehad dat ik belazerd zou worden.
  Kom maar op met die atoomenergie.

Ergens vraag ik me überhaupt af hoe serieus je een krant moet nemen die het over een kuub stroom heeft, want naar mijn weten bestaat een kuub stroom niet, en druk je dit uit in kWh. Dit terzijde. Dan nu de echte feiten, waaruit blijkt dat de Prullegraaf ten onrechte paniek zaait.

Het klopt dat de consumenten van groene stroom niet direct hebben bijgedragen aan het bijplaatsen van duurzame energiebronnen. Dat komt echter niet doordat het om een 'nepsysteem' gaat. Er is ook niet zoiets als 'nep groene stroom', want de certificaten kloppen wel degelijk: zo'n 'garantie van oorsprong' garandeert dat de afnemen van groene stroom ook daadwerkelijk (ergens in Europa) duurzaam is opgewekt.

Maar dat betekent dus niet dat er ook duurzaam vermogen bijkomt. De vraag van consumenten naar groene stroom is op Europees niveau nog niet groot genoeg. De beschikbaarheid van duurzame elektriciteit is groot genoeg om in de vraag te voorzien. Er is dus geen schaarste, en dus geen marktpush om méér duurzame elektriciteit te produceren. Zelfs als heel Nederland zou overstappen is dat geen garantie dat die marktpush er wel is.

Waar de paniek dan vandaan komt? Het Europees Parlement wil optreden tegen de handel in groene certificaten die in het huidige systeem leidt tot dubbeltellingen.
Omdat de vraag naar groene stroom in Nederland groter is dan het aanbod, moeten de energiebedrijven importeren. Zo haalt Essent, dat een miljoen klanten voor groene stroom heeft, 20 procent uit het buitenland (met name uit Scandinavië).
Niet alle elektriciteit wordt daadwerkelijk fysiek geïmporteerd. Dat zou niet efficiënt zijn – hoe groter de afstand, hoe hoger het energieverlies onderweg. Het is een virtuele import, via zogeheten groene certificaten. Voor elke geproduceerde megawattuur groene stroom, kan een bedrijf één groen certificaat aanvragen bij een speciaal daarvoor in het leven geroepen instantie. In Nederland is dat bij Certiq, een dochteronderneming van netbeheerder Tennet.
Dat consumenten die groene stroom ook thuis in hun stopcontact krijgen, is onwaarschijnlijk Mensen die op groene stroom overstappen moeten vooral het collectief voor ogen houden: ze krijgen zelf misschien geen groene stroom thuis, maar ze zorgen er wel voor dat het netwerk als geheel groener wordt.
Het Europees Parlement wil nu de handel in groene certificaten aanpakken omdat het systeem niet goed werkt. Energiebedrijven geven dat zelf ook toe. Als Essent of Greenchoice groene certificaten kopen, tellen ze dat mee in hun totale groene stroomproductie. Maar de leverancier in Zweden of Noorwegen verkoopt de fysieke stroom ook nog eens als groen in eigen land, en hij telt zo mee in de nationale doelstellingen. Het Europees Parlement wil aan deze ‘dubbele telling’ een eind maken.

Kortom, wie groene stroom aanvraagt, krijgt groene stroom. Dus bent u nog niet overgestapt? Kijk dan op Consuwijzer. Hier vindt u alles over aanbieders, tarieven en overstappen.

Nelleke Jacobs